1
00:00:00,540 --> 00:00:06,470
Het volgende station is Amersfoort Vathorst.
Station Amersfoort Vathorst.

2
00:00:06,470 --> 00:00:09,000
Bedankt, fijne dag nog! 
Je komt aan met de trein

3
00:00:09,000 --> 00:00:15,900
op station Amersfoort Vathorst en dan 
zie je meteen een heel groot soort

4
00:00:15,900 --> 00:00:21,060
pakketjescentrumachtig gebouw staan. Het 
is helemaal grijs. je komt bij een grote

5
00:00:21,060 --> 00:00:24,561
poort, moet eerst een klein gesprekje voeren 
met de portier

6
00:00:24,561 --> 00:00:28,846
Goedemiddag. Ja, komt u verder.
Dan schuift die poort open

7
00:00:30,360 --> 00:00:37,980
en dan ben je er, een groot depot. En als je niet 
weet wat er in zit dan denk je dus echt oké ja

8
00:00:37,980 --> 00:00:43,200
dat is een soort distributiecentrum ofzo, het 
zal wel, maar het is ook wel op de een of andere

9
00:00:43,200 --> 00:00:49,920
manier imposant. Maar dat is pas echt imposant 
als je weet wat erin zit want in dat gebouw ligt

10
00:00:49,920 --> 00:00:56,700
een groot deel van de nationale kunstcollectie van 
Nederland. In de Rijksdienst voor cultureel erfgoed.

11
00:00:56,700 --> 00:01:07,620
Wie wat bewaart. Hallo, welkom. Ik ben Lieven. 
Ik ben Corinne en wij zijn van Horens en lichten

12
00:01:07,620 --> 00:01:12,240
hier in elke aflevering een nieuw werk 
uit. Wij onderzoeken het verhaal erachter

13
00:01:12,240 --> 00:01:15,802
en ook de vraag: waarom wordt dit bewaard?

14
00:01:17,679 --> 00:01:22,729
In Amersfoort staat een depot tjokvol kunst en objecten.

15
00:01:23,336 --> 00:01:30,180
Spullen die belangrijk zijn voor 
Nederland. Heel veel schilderijen en sculpturen

16
00:01:30,180 --> 00:01:38,580
maar ook lampen, wandtapijten, een bank van Gispen, 
een broek van Fong Leng. De werken komen en gaan.

17
00:01:40,140 --> 00:01:49,620
Wie wat bewaart, heeft wat. Maar wat bewaar je, 
en waarom? In de podcast Wie Wat Bewaart nemen we

18
00:01:49,620 --> 00:01:56,700
je mee het depot in en reizen de kunstwerken 
achterna die in- en uitgaan als een soort

19
00:01:56,700 --> 00:02:04,560
audiotour langs objecten met bijzondere 
verhalen en plekken waar je niet snel komt

20
00:02:05,880 --> 00:02:14,460
Hier in het RCE liggen in één van de vele 
zalen een paar palen met elastieken eraan.

21
00:02:18,840 --> 00:02:25,920
Aflevering 1. In een zaal 
een paar palen. Zwarte palen toch?

22
00:02:25,920 --> 00:02:27,889
Ja.
Dat is heel raar.

23
00:02:27,889 --> 00:02:32,774
We gaan eerst even een karretje halen zodat we het werk ook echt kunnen vervoeren.

24
00:02:32,774 --> 00:02:34,860
We gaan het werk ophalen uit de romp van het gebouw

25
00:02:34,860 --> 00:02:42,600
met depotmedewerkers Ticho Brouwers en Nienke 
Bakker. Dat is wel handig. Ik dacht leuk voor het

26
00:02:42,600 --> 00:02:50,261
geluid, dan kunnen ze die palen in elkaar zetten,
maar dat is dus niet helemaal bedoeling.

27
00:02:50,261 --> 00:02:55,804
Nee, het wordt met handschoentjes aangepakt. Ja, zoals een echt kunstwerk betaamt.

28
00:02:55,804 --> 00:03:01,651
En zodat we niet één onderdeel kwijt raken krijgt dus elk onderdeel zijn eigen labeltje met zijn 
eigen nummer

29
00:03:01,651 --> 00:03:03,352
 en dus ook zijn eigen barcode.

30
00:03:03,352 --> 00:03:06,748
Dat zou IKEA ook moeten doen. 
Ja, hahaha

31
00:03:06,748 --> 00:03:10,757
en dan iedereen zelf zo'n scanner geven dat zou eigenlijk wel handig zijn.

32
00:03:10,757 --> 00:03:13,140
Die palen zijn onderdeel van een performance

33
00:03:13,140 --> 00:03:22,140
die in 1979 twee keer is opgevoerd door 
kunstenaar Lydia Schouten. Ja, als wij zo'n hoopje

34
00:03:22,140 --> 00:03:28,620
zien liggen dan vragen we ons meteen af van: hoe 
bewaar je een performance eigenlijk? En kan dat wel?

35
00:03:33,180 --> 00:03:39,360
Oké, eventjes teruggaan.Lieven, wat is een 
performancekunstwerk? Een performancekunstwerk

36
00:03:39,360 --> 00:03:46,920
zoals ik het begrepen heb gaat over 
dat het lichaam van de kunstenaar intrinsiek

37
00:03:46,920 --> 00:03:54,060
onderdeel is van het kunstwerk. De bekendste 
performancekunstenares is Marina Abramovic

38
00:03:54,060 --> 00:04:01,140
daar gaan we het niet over hebben nu, maar het 
is anders dan bijvoorbeeld een toneelstuk omdat

39
00:04:01,140 --> 00:04:07,260
dat vaak met een script werkt en steeds opnieuw 
uitgevoerd kan worden. En wat ook kenmerkend is

40
00:04:07,260 --> 00:04:11,880
aan een performancekunstwerk is dat het niet 
vaak in het theater wordt opgevoerd maar in

41
00:04:11,880 --> 00:04:18,300
andere contexten. Bijvoorbeeld buiten of dus 
in kunstgaleries. Oké, je hebt het lichaam van

42
00:04:18,300 --> 00:04:24,240
de kunstenaar dus nodig, maar kan je het dan wel 
bewaren? En waarom wordt een performance bewaard?

43
00:04:28,260 --> 00:04:30,257
De waaromvraag.

44
00:04:30,257 --> 00:04:36,540
Ik heb daarvoor Kitty Zijlmans gesproken, zij is emeritus 
hoogleraar hedendaagse kunstgeschiedenis en

45
00:04:36,540 --> 00:04:42,960
World Art studies aan de Universiteit van Leiden.
Maar wat zo lastig is met dit werk is dat we

46
00:04:42,960 --> 00:04:48,300
hebben een registratie en dat is een paar minuten, dat is natuurlijk weer vanuit één

47
00:04:48,300 --> 00:04:56,760
camerastandpunt. Dat is weer één oog dat gekeken 
heeft vanuit een een bepaalde hoek. Dus je

48
00:04:56,760 --> 00:05:03,060
kunt je wel ongeveer iets bij voorstellen maar hoe 
het heeft geroken, geklonken dat weet je een beetje

49
00:05:03,060 --> 00:05:10,560
vanwege die eh van dat geluid van die zweep. Ik 
denk dat het best heel aangrijpend is geweest en

50
00:05:10,560 --> 00:05:20,100
de optelsom daarvan met alle documentatie en de video-opname is een deel van het werk, maar

51
00:05:20,100 --> 00:05:27,780
het is niet het werk zelf. Ja het is dus eigenlijk 
hetzelfde als mijn vijfde verjaardag. Die is geweest

52
00:05:29,280 --> 00:05:35,280
maar ik wil die opnieuw beleven. Dus ik 
bouw mijn huiskamer van vroeger na,

53
00:05:35,280 --> 00:05:39,789
ik heb taart, ik nodig iedereen uit 
om het samen mij te komen vieren.

54
00:05:40,115 --> 00:05:44,482
Ja, dat kan niet.
Nee, dat moment dat is vluchtig, dat is er niet meer.

55
00:05:44,482 --> 00:05:49,658
Maar het RCE bewaart het wel, dus-
Ja, die palen die liggen daar gewoon.

56
00:05:49,658 --> 00:05:54,600
Ja, die liggen daar ook niet voor niets, want dat is natuurlijk hun
functie: het in bruikleen brengen.

57
00:06:00,360 --> 00:06:03,240
Het kunstwerk. Laten we misschien eens even terug

58
00:06:03,240 --> 00:06:07,020
gaan naar de performance in 
1979. Hoe was die eigenlijk?

59
00:06:08,411 --> 00:06:13,939
Ik heb Lydia zelf gesproken en zij neemt ons even mee terug naar de keer dat ze die opvoering deed

60
00:06:13,939 --> 00:06:16,809
Ik werd uitgenodigd door een galerie daar in Velsen

61
00:06:16,809 --> 00:06:25,080
maar die zaten dus boven een grand café in 
een park. Dus ik kwam met die installatie en toen

62
00:06:25,080 --> 00:06:31,483
bleek dus dat die installatie er niet in paste.
De ruimte was te klein en de installatie was te groot.

63
00:06:32,680 --> 00:06:38,820
En toen hebben ze besloten: nou, misschien 
moet het dan beneden in de Grand Café. Dus dat

64
00:06:38,820 --> 00:06:44,520
is overlegd met die eigenaar van de grand café 
en toen hebben we dus een plastic tent gebouwd

65
00:06:44,520 --> 00:06:51,480
en in dat Grand Café, wat je wel meer hebt in 
parken, daar komen dus families in het weekend

66
00:06:51,480 --> 00:07:00,360
koffie of thee drinken, een taartje eten met hun 
kinderen en zo ook daar. Dus op een gegeven moment

67
00:07:00,360 --> 00:07:09,840
kwam ik dus naakt vanuit de keuken, liep naar de 
installatie, de rits werd dichtgemaakt van het korset

68
00:07:09,840 --> 00:07:15,960
en daarna begon ik dus met die zweep te slaan 
naar die tekst, 'How Does It Feel To Be A Sex

69
00:07:15,960 --> 00:07:25,440
Object?', en daaromheen hoorde ik dus wel de hele 
tijd kopjesgerinkel en gepraat en- Maar

70
00:07:25,440 --> 00:07:31,860
dat personeel die raakten dus steeds meer over 
hun toeren van wat ik aan het doen was, want die

71
00:07:31,860 --> 00:07:39,780
performance duurde ook wel meer dan een half uur 
en daarna ritste ik het korset los, liep naar voren

72
00:07:39,780 --> 00:07:46,440
haalde het verband van mijn hoofd en liep naakt 
naar de keuken, en daar ben ik dus aangevallen

73
00:07:46,440 --> 00:07:52,800
door de obers en het keukenpersoneel 
die dus zo woedend op mij waren dat ik dit

74
00:07:52,800 --> 00:08:00,900
had gedaan tussen dit nette familiebezoek,
zeg maar, van mensen die daar met hun kinderen

75
00:08:00,900 --> 00:08:08,100
zaten. Nou ja, er is toen een soort ruzie ontstaan 
van 'dit soort dingen die gaan te ver, die, hè

76
00:08:08,100 --> 00:08:14,040
dat doe je niet zo op zo'n plek'. Ja en daarna heb ik 
me dus daar gewassen en ben eigenlijk een beetje

77
00:08:14,040 --> 00:08:20,700
afgedropen zeg maar. Ik denk dat ik- Ik weet 
het ook niet meer zo letterlijk maar ik denk

78
00:08:20,700 --> 00:08:26,580
dat ik daarna gewoon naar boven ben gegaan met de
galeriehouder om daar een beetje bij te komen

79
00:08:26,580 --> 00:08:34,320
van de schok ofzo. Ja, ik leefde in 1979 nog 
niet maar ik had er wel heel graag bij willen

80
00:08:34,320 --> 00:08:40,980
zijn zo het moment dat ze die blinddoek dan af 
doet en naakt uit het corset loopt, ik denk dat

81
00:08:40,980 --> 00:08:46,980
dan heel mooi moment moet zijn geweest. En voor 
ook voor haar ook wel echt, ja, kwetsbaar eigenlijk

82
00:08:51,001 --> 00:08:53,001
De historische context.

83
00:08:54,000 --> 00:08:59,460
Ik ben gaan nazoeken hoe 
het nu paste in die tijd. Dat vroeg ik aan Kitty

84
00:08:59,460 --> 00:09:04,920
Zijlmans. Eind jaren '70, begin jaren '80, dat is 
wat inderdaad die tweede golf van het feminisme

85
00:09:04,920 --> 00:09:11,100
wordt genoemd en dat is eigenlijk recht op niet 
alleen zelfbeschikking maar ook een plek in

86
00:09:11,100 --> 00:09:16,500
de wereld, het erkennen van het aandeel van de 
vrouw in kunst en cultuur. Aanvankelijk, natuurlijk,

87
00:09:16,500 --> 00:09:21,360
in de eerste golf van feminisme was het: wij 
willen gelijke rechten, wij willen stemrecht, wij

88
00:09:21,360 --> 00:09:27,120
willen gelijke betaling - die is er nog niet, maar 
dat terzijde - dus de strijd was toen ook heel erg

89
00:09:27,120 --> 00:09:34,860
om zichtbaar worden en al die kunst heeft echt 
geprobeerd om duidelijk te maken: dit zijn wij,

90
00:09:34,860 --> 00:09:41,880
dit is wat wij kunnen, met al onze kunstenaarschap, 
verbeeldingskracht, zeggingskracht, en dat zit voor

91
00:09:41,880 --> 00:09:47,160
mij allemaal in dat werk van Lydia 
Schouten. En Lydia Schouten die was toen één van

92
00:09:47,160 --> 00:09:53,400
de kunstenaars die de kaders opentrok. Letterlijk eigenlijk hè, ze zat in een frame. We hebben het de hele tijd

93
00:09:53,400 --> 00:09:59,760
over het frame en daar kwam zij echt uit los. En wat mij betreft vertegenwoordigt dat werk ook door

94
00:09:59,760 --> 00:10:07,380
zijn titel, 'How Does...', 'How It Feels To Be A Sex Object', dat heeft dus alle verwijzingen naar

95
00:10:07,380 --> 00:10:15,540
de vrouw als object, van lust, van de blik, het lichaam, heel erg ook het uiterlijk, en niet

96
00:10:15,540 --> 00:10:23,700
de vrouw als mens, als actor, als sociaal wezen, als 
subject. En we hebben net- we zitten midden nog

97
00:10:23,700 --> 00:10:30,120
steeds in de metoo-discussie, hè, 'How Does It Feel To...' hè, hoe is het om te worden gezien als

98
00:10:30,120 --> 00:10:36,840
een seksobject? Nou, verschrikkelijk. En dat is zoveel jaar later, we zijn nu bijna 50 jaar

99
00:10:36,840 --> 00:10:44,640
later en de discussie is ook weer aangewakkerd 
nou door metoo, ook nu niet meer weg te denken.

100
00:10:45,420 --> 00:10:52,140
Oké dus dat was de historische context en die is 
helaas nog altijd actueel, dus wat gaan we doen

101
00:10:52,140 --> 00:10:59,460
we gaan kijken hoe we dat kunstwerk alsnog 
tentoon kunnen stellen en daarbij ook, ja,

102
00:10:59,460 --> 00:11:04,260
kijken of we de soort van de betekenis die het 
toen had, of de zeggingskracht, opnieuw kunnen

103
00:11:04,260 --> 00:11:10,896
activeren. En daarvoor komt Lydia Schouten 
herself langs. Nice, The artist is present. hallo hey Groetjes

104
00:11:10,896 --> 00:11:17,971
Hallo. Hallo. Hey, goed je te zien. Zullen we een box doen? Oké. Ik hoef toch niet meteen al

105
00:11:18,000 --> 00:11:23,730
scherpe antwoorden te geven? Nee, nee, nee. Er zijn heel 
veel mensen bij betrokken. Toen kwam er ook

106
00:11:23,730 --> 00:11:28,860
nog iemand bij zitten toen we aan de koffie zaten. Dat 
is ook een hele weirde koffietafel, want sowieso

107
00:11:28,860 --> 00:11:33,780
alle werkplekken zien er een beetje uit alsof 
je een soort flexplek hebt in een Apple Store.

108
00:11:33,780 --> 00:11:40,920
Heel nieuw mooi glanzend gebouw. Heel wit. Ja, wit 
en open, en toen kwam dus er iemand bij zitten

109
00:11:40,920 --> 00:11:47,160
en die gaat zichzelf nu even voorstellen. Ik ben 
Bauke Zijlstra, ik ben tijdelijk het waarnemend

110
00:11:47,160 --> 00:11:53,280
hoofd kunstcollectie. Bauke is toevallig aanwezig, maar hij blijft even hangen. We hadden er eigenlijk over dat jij

111
00:11:53,280 --> 00:11:59,580
het zo interessant vond waarom je onderdelen van een performance bewaart en welke weer niet.

112
00:11:59,580 --> 00:12:09,360
Ja, en hoe je dat überhaupt doet omdat, wat ik zie is dat je een
performance doet als persoon zelf. Dus

113
00:12:09,360 --> 00:12:13,920
ik vroeg me af, ja, hoe neem je dat nou op in de collectie want de persoon opnemen in de

114
00:12:13,920 --> 00:12:19,980
collectie wordt wat lastig denk ik. Zeker,  ja. Je 
kunt de performance beschrijven neem ik aan,

115
00:12:19,980 --> 00:12:23,700
en die zou je door een ander uit kunnen laten voeren, maar daarmee wordt het volgens mij

116
00:12:23,700 --> 00:12:30,540
wel weer een andere performance, toch? Ja, zeker. Ik zag het 
voorbijkomen toen dacht ik: oh, dat is boeiend, hoe doe

117
00:12:30,540 --> 00:12:36,120
je dat? Ja, het is wel grappig, we kunnen eigenlijk gewoon 
achterover leunen want we hebben ineens een extra

118
00:12:36,120 --> 00:12:43,440
interviewer. Ja, hij stelde allemaal vragen die wij 
ook hadden. Hoe zit dat, kan een, jij als kunstenaar

119
00:12:43,440 --> 00:12:49,200
kunt ook zeggen van: de performance 
mag door iemand anders uitgevoerd worden? Ja, dat

120
00:12:49,200 --> 00:12:55,560
doen kunstenaars soms ook wel. Ja? Maar ook 
met jouw performance? Ik heb het nog niet gedaan.

121
00:12:57,300 --> 00:13:06,420
Toch een beetje raar idee. Ja? Ja, omdat het met die performance of een aantal van mij uit die

122
00:13:06,420 --> 00:13:13,680
tijd, dat had toch ook iets heel persoonlijks 
met mijn eigen leven te maken en dan kan je

123
00:13:13,680 --> 00:13:20,580
wel zeg maar een jonge vrouw van 25 vragen om 
het te gaan doen maar dat is toch heel anders,

124
00:13:20,580 --> 00:13:26,820
ik denk niet dat ze dan die spanning 
misschien weet te voelen, om dat te gaan doen.

125
00:13:27,818 --> 00:13:29,818
Ja, maar jij hebt er ook een boodschap in zitten hè?

126
00:13:29,818 --> 00:13:37,920
Ja, voor mij ging het er heel erg over dat, vrouwen 
maken zich mooi voor de buitenwereld maar nemen

127
00:13:37,920 --> 00:13:47,520
eraan geen deel, dat het heel moeilijk is om de 
situatie in die tijd te doorbreken en het

128
00:13:47,520 --> 00:13:53,040
had ook heel erg te maken met: wil ik carrière 
maken? Ik weet niet, ja, ik had zelf het idee

129
00:13:53,040 --> 00:14:01,260
dat ik al altijd kunstenaar wilde worden maar 
dat dat op de een of andere manier mij moeilijk

130
00:14:01,260 --> 00:14:08,160
werd gemaakt door allerlei omstandigheden. Dus 
waarom wordt het bewaard? Om de tijdsgeest te herinneren.

131
00:14:08,160 --> 00:14:15,540
Om Lydia's verhaal te blijven vertellen 
over vrouw zijn, over vrouwelijk kunstenaar

132
00:14:15,540 --> 00:14:20,700
zijn, over mooi moeten zijn. Maar hoe wordt het 
dan bewaard? Lieven, je hebt daarvoor nog iemand

133
00:14:20,700 --> 00:14:27,960
gesproken. Nog een belangrijk persoon: Tatja Scholte. En zij werkt niet in dat gebouw dus met haar heb ik even gebeld.

134
00:14:28,730 --> 00:14:40,260
Ik heet Tatja Scholte en ik werk al 20 jaar of langer bij de RCE  als onderzoeker en als programmamanager, en mijn

135
00:14:40,260 --> 00:14:46,620
onderzoek heeft zich meestal op het gebied van 
moderne en hedendaagse kunst afgespeeld. Hoe bewaar je

136
00:14:46,620 --> 00:14:55,320
zo'n performancekunstwerk? Ja, hele goede vraag. Ja dat 
is zeker een vraag die mij ook heel

137
00:14:55,320 --> 00:15:01,740
erg bezig heeft gehouden voor al lange tijd. Dus enerzijds kan je inderdaad objecten natuurlijk

138
00:15:01,740 --> 00:15:07,680
zo goed mogelijk conserveren daar hè, daar volgens de 
standaarden die daar zijn in een museale omgeving,

139
00:15:07,680 --> 00:15:14,160
goed opslaan, maar ook goed documenteren, en ik
denk dat je ook niet alles hoeft te bewaren

140
00:15:14,160 --> 00:15:20,700
net als met hedendaagse kunst gaan er gewoon onderdelen vergaan of worden vervangen. Dat kan

141
00:15:20,700 --> 00:15:27,180
allemaal dus je hoeft niet per se het fysieke 
werk in al zijn gedaantes te bewaren

142
00:15:28,200 --> 00:15:34,740
maar je wil wel de intentie daarvan weer opnieuw 
overbrengen naar een hedendaags of toekomstig publiek.

143
00:15:34,740 --> 00:15:42,654
Ze zegt dus eigenlijk dat het altijd een nieuwe interpretatie wordt en dat je hoe dan ook, omdat we met een

144
00:15:42,654 --> 00:15:50,700
performancekunstwerk te maken hebben, wat in essentie een 
vluchtig kunstwerk is, dat we moeten accepteren

145
00:15:50,700 --> 00:15:58,719
dat het nooit meer helemaal hetzelfde wordt als 
dat het vroeger was. Ja, ik word nooit meer 5 jaar. Nee, helaas.

146
00:15:59,640 --> 00:16:06,060
Net als dat de Nachtwacht eigenlijk moet shinen 
zoals het ooit was nu voor het publiek, hè, dat is

147
00:16:06,060 --> 00:16:12,300
het idee, zo zou je dat dus met die installaties 
ook kunnen doen en dat gebeurt ook heel vaak,

148
00:16:12,300 --> 00:16:18,480
maar je bent inderdaad eigenlijk al meteen aan 
het omzetten. Als het ware ben je daarmee ook een

149
00:16:18,480 --> 00:16:23,820
nieuwe interpretatie aan het geven van dat werk, door het medium wat je gebruikt,

150
00:16:23,820 --> 00:16:28,740
de film die je inzet, dat is ook een, dan doet de camera die interpretatie

151
00:16:28,740 --> 00:16:34,560
bij wijze van spreken, maar je moet wel 
accepteren dat het niet hetzelfde is als vroeger.

152
00:16:39,240 --> 00:16:46,980
Dus het wordt sowieso een nieuw werk, maar 
hoe doen we dat dan? Ja, het werk 'How Does it

153
00:16:46,980 --> 00:16:51,900
Feel To Be A Sex Object' was al een aantal 
keert tentoongesteld, waarbij dan alleen de

154
00:16:51,900 --> 00:16:58,380
video en enkele foto's van het werk te zien 
waren, en dat vond Lydia wel leuk maar toch

155
00:16:58,380 --> 00:17:03,900
nog niet helemaal dat. En nu is het idee 
om het hele frame op te stellen en daar

156
00:17:03,900 --> 00:17:10,620
met een beamer eigenlijk de beelden doorheen te 
schijnen, dus dat een soort totaalervaring hebt.

157
00:17:11,280 --> 00:17:15,660
Het staat allemaal klaar om opgebouwd 
te worden. Ook de beamer doet het, het geluid

158
00:17:15,660 --> 00:17:24,240
doet het, dus we hebben al... Ik ben benieuwd hoe het er zometeen uitziet. Hebben we elastiek? Ja, de elastieken zijn er.

159
00:17:24,240 --> 00:17:34,472
Oké dus we staan in een heel erg grote zaal. Het is echt, denk de gymzaal van je basisschool keer twee.

160
00:17:34,472 --> 00:17:38,346
Het is eigenlijk best wel kaal, en tegen één van de achtermuren

161
00:17:38,346 --> 00:17:44,760
hebben we de beamer opgesteld, en ongeveer twee meter daarvoor heb je dus die stellage waar dat

162
00:17:44,760 --> 00:17:50,820
korset in hangt. Het is net alsof we een campingtent aan het opzetten zijn, zo

163
00:17:50,820 --> 00:17:57,120
dat klungelige gehalte heeft het, van: jij 
daar, jij daar, 1, 2, 3... Maar wel met handschoentjes

164
00:17:57,120 --> 00:18:02,340
aan, want het is wel kunst natuurlijk.
Absoluut. Het is wel mooi dat dat korset zo te zien is, ja.

165
00:18:05,160 --> 00:18:07,200
Een nieuwe interpretatie.

166
00:18:15,180 --> 00:18:22,237
Ticho, kun je deze nieuwe interpretatie voor ons beschrijven? Wat zie je?

167
00:18:23,084 --> 00:18:30,284
Elastiek. Een korset wat open hangt. Daar staat een beamer

168
00:18:30,284 --> 00:18:36,660
voor opgesteld en die projecteert half over 
het korset, half op de band daar achter

169
00:18:36,660 --> 00:18:42,540
de registratie van de performance die 
in deze stellage heeft plaatsgevonden.

170
00:18:42,540 --> 00:18:50,545
Ja, dat is wel interessant hè? Dat je in deze vorm dus die kunstenaar niet meer ziet. Want die is uit het korset

171
00:18:50,545 --> 00:18:57,844
weggelopen, die is er niet meer. Dus je ziet gewoon, je hebt de kunstenaar niet meer nodig.

172
00:18:58,620 --> 00:19:07,572
En die projectie die projecteert dus zowel op het object of het rekwisiet, dat stalen frame, als de wand daarachter.

173
00:19:09,114 --> 00:19:13,411
En op dat scherm blijft die actie dan maar herhalen en herhalen en herhalen...

174
00:19:14,499 --> 00:19:16,722
En dat zou fysiek niet kunnen.

175
00:19:16,722 --> 00:19:22,680
En het was ook heel krachtig, hoe het overkwam.
Dat het geluid van de zweep die in de video wordt

176
00:19:22,680 --> 00:19:28,620
gebruikt die galmt sterk door de ruimte.
En dat heeft natuurlijk ook met deze ruimte te

177
00:19:28,620 --> 00:19:35,460
maken maar dat was ooit waarschijnlijk kan ik me 
voorstellen bij de echte performance ook het geval.

178
00:19:36,120 --> 00:19:42,120
Dat is trouwens niet anders, om dat toch even aan te geven, dat is niet anders als met een schilderij dat gerestaureerd is.

179
00:19:42,120 --> 00:19:47,880
Ja, wij denken dat de Nachtwacht de Nachtwacht is, maar dat is het echt niet. De Nachtwacht is de

180
00:19:47,880 --> 00:19:52,620
interpretatie van al die mensen die daarmee 
aan de gang zijn geweest, en de verplaatsing

181
00:19:52,620 --> 00:19:59,520
van de ene plek naar de andere et cetera.
Dus de Nachtwacht is echt niet dat origineel

182
00:20:00,780 --> 00:20:07,740
en ik denk dat je met hedendaagse kunst dat ook 
wel moet omarmen, dat je gewoon accepteert

183
00:20:07,740 --> 00:20:17,280
dat alles op een bepaalde manier in transitie blijft. Ik denk 
dat het een nieuw werk is geworden hiermee. Een

184
00:20:17,280 --> 00:20:24,420
installatie eigenlijk. Iets meer dan een rekwisiet,
doordat het ook geactiveerd wordt door die video,

185
00:20:28,200 --> 00:20:30,480
dus dat spanningsveld is wel interessant

186
00:20:31,992 --> 00:20:38,072
Het is eigenlijk theater, het is net als dat je, je gaat iets opnieuw opvoeren.

187
00:20:38,072 --> 00:20:41,751
Je bent toch allemaal eigenlijk bezig met performen.

188
00:20:41,751 --> 00:20:48,480
Ook in een museum, je laat iets op 
een toneel verschijnen en je wil dat dat

189
00:20:48,480 --> 00:20:54,480
zegginskracht heeft en dan kan het idee zijn: het 
krijgt pas zeggingskracht als het zoveel mogelijk

190
00:20:54,480 --> 00:21:01,500
authentiek lijkt, maar je kan het ook zeggingskracht geven door te erkennen dat het

191
00:21:01,500 --> 00:21:06,780
eigenlijk een document is wat je laat zien, of ik noemde net het woord relikwie, dat klinkt

192
00:21:06,780 --> 00:21:12,540
al wel heel negatief maar eigenlijk laat je een document zien, maar als je dat op zo'n manier

193
00:21:12,540 --> 00:21:16,740
over weet te brengen dat het weerzeggingskracht 
heeft voor een eigentijds publiek, dan is daar

194
00:21:16,740 --> 00:21:22,980
helemaal niks mis mee. En die zeggingskracht,
hoe je dat bereikt, dat is de kwaliteit.

195
00:21:25,980 --> 00:21:30,780
Wat vind je ervan, zo? Denk je dat de zeggingskracht van het werkt er nu dus weer in zit?

196
00:21:33,592 --> 00:21:36,880
Nou, ja, ik denk het wel.

197
00:21:36,900 --> 00:21:45,540
Het gaat ook vooral erom om het zo lang mogelijk te laten doorgaan hè? En in een soort loop, dat het eindeloos blijft gaan.

198
00:21:46,175 --> 00:21:49,574
De video? Ja. Of de betekenis?

199
00:21:50,269 --> 00:21:54,180
Nee, ik denk de video, waardoor het ook versterkt wordt.

200
00:21:55,148 --> 00:21:57,925
En wat doet dat dan met de betekenis?

201
00:21:58,770 --> 00:22:00,335
Jezus.

202
00:22:05,595 --> 00:22:14,040
Nou ja, ik denk dat het komt 
over dat... soort eindeloosheid

203
00:22:14,040 --> 00:22:17,160
van... maar niet een situatie kunnen doorbreken

204
00:22:22,800 --> 00:22:28,080
Ja die vermoeidheid die je ook 
steeds erger ziet worden van haar.

205
00:22:30,600 --> 00:22:37,680
Je zegt ook 'haar'. Ja, ik ben het maar 
het is nu zoiets van... verleden tijd.

206
00:22:52,443 --> 00:22:54,443
Doeg, fijne avond.

207
00:22:54,780 --> 00:23:00,900
Dat was hem: de eerste aflevering van Wie Wat Bewaart over de performance 'How Does It Feel

208
00:23:00,900 --> 00:23:06,000
To Be A Sex Object' van Lydia Schouten. En als je nou benieuwd bent van: hoe ziet die video er

209
00:23:06,000 --> 00:23:11,160
eigenlijk uit? Zoek dan even naar Lydia Schoutens 
website, want daar staat een videofragment op. En

210
00:23:11,160 --> 00:23:18,120
jij maakt de volgende aflevering ook, toch Corinne? Ja. Dat gaat over een
17e-eeuws familieportret waar twee

211
00:23:18,120 --> 00:23:23,280
mannen opstaan waarvan het gezegd onklaar is gemaakt en het lijkt op een brute manier.

212
00:23:23,280 --> 00:23:29,880
Oh nee, een truecrimepodcast. Ja, je zou kunnen zeggen dat het een truecrime met een

213
00:23:29,880 --> 00:23:36,345
filosofisch kantje is, want: ja, waarom 
wordt een kapot schilderij bewaard? Dat is wel een goede vraag.

214
00:23:40,800 --> 00:23:46,980
Wie Wat Bewaart is een audioproductie van 
Horens in samenwerking met de Rijksdienst

215
00:23:46,980 --> 00:23:53,040
voor Cultureel Erfgoed. Wil je meer 
weten? Kijk dan op www.cultureel

216
00:23:53,040 --> 00:23:57,240
erfgoed.nl/wiewatbewaart of

217
00:23:57,240 --> 00:24:04,440
www.horens.audio. Veel dank aan iedereen 
die meegewerkt heeft aan deze aflevering,

218
00:24:04,440 --> 00:24:14,820
namelijk: Lydia Schouten, Kitty Zijlmans, Tatja 
Scholte, Sylvia van Schaijk, Ticho Brouwers, Nienke Bakker,

219
00:24:14,820 --> 00:24:22,320
Bauke Zijlstra, Hellen Westgeest,
Silvia Rottenberg, Daphne Nieuwenhuijse,

220
00:24:22,320 --> 00:24:29,820
Adinda van Wely en Fidesa en de wolven. Deze 
aflevering werd gemaakt door Lieven Heeremans

221
00:24:29,820 --> 00:24:36,360
en Corinne Heyrman als sidekick, Joost 
van Pagée als voice over, Michiel van de

222
00:24:36,360 --> 00:24:42,420
Weerthof als eindredacteur en Floris van 
Bergeijk doet de muziek, de mixage en het

223
00:24:42,420 --> 00:24:48,180
sounddesign. Eeuwige dank voor onze maatjes en 
collega's Marieke van de Ven en Jozien Wijkhuijs.

